Borden en begrippenGepubliceerd 17 augustus 2026

Losloopgebied, uitrenveld, hondenverbod: Nederlandse borden

Losloopgebied is de ambtelijke term. Een uitrenveld is vaak omheind. Een rood bord is een verbod, geen advies.

Losloopgebied is de ambtelijke term. De gemeente zet hem in de APV en op het bord. Een uitrenveld is vaak omheind. Een hondenveld is dagelijkse spraak, geen landelijke rechtsvorm. Aanlijngebod is de regel op straat. Een rood bord is een hondenverbod, geen advies. Een gemaaid plantsoen zonder tekst is geen van die drie. Het is lijn, of het is verboden.

Losloopgebied

Hondenlosloopgebied en losloopgebied zijn hetzelfde type plek: een door het college aangewezen uitzondering op het aanlijngebod. Amsterdam noemt ze op de kaart uitrengebieden en kleurt ze groen. De toelichting zegt: honden mogen er loslopen of uitrennen, als bordjes dat aangeven. Utrecht zet op het bord hondenspeelweide of losloopgebied. Den Haag spreekt van losloopgebieden en hondenuitlaatgebieden op de stedelijke kaart.

Het woord zegt niet of er een hek staat. Een gemarkeerde weide in een park kan losloopgebied zijn. Een omheind veld ook. De aanwijzing telt, niet het hek. Zonder collegebesluit of bord is het gras geen losloopgebied.

Natuurmonumenten gebruikt hondenlosloopgebied voor een gemarkeerd deel van een natuurterrein. Daar geldt hun huisregel: maximaal drie honden per begeleider, binnen tien meter, direct luisteren. Staatsbosbeheer zegt op sommige routes dat de hond los mag, onder appel. Dat is hun terreinregel, geen gemeentelijke APV.

Uitrenveld, uitrengebied, hondenveld

Uitrengebied is het woord dat Amsterdam op de kaart legt naast verbodsgebied en restrictiegebied. Uitrenveld en hondenuitrenveld hoor je op straat voor het omheinde veld: poort, afrastering, soms een bank. De APV van Amsterdam noemt in de toelichting op artikel 5.13 hondenuitlaatplaatsen en uitrenplaatsen als voorbeelden van plekken die het college kan aanwijzen.

Hondenveld is geen wetsartikel. Apps en buurtgroepen gebruiken het voor elk stukje gras waar honden komen. Dat bewijs telt niet. Zoek het collegebesluit of het bord.

Utrecht maakt een extra onderscheid dat andere steden niet altijd hebben. Een hondenspeelweide is een grasveld waar de hond los mag, onder behoorlijk toezicht, artikel 2:35. Een hondentoilet is een stukje gras, vaak met hek of haag, waar je de poep niet hoeft op te ruimen. Dat toilet is geen losloopgebied. De hond blijft daar aangelijnd tenzij hetzelfde veld ook als speelweide is aangewezen.

Het verschil met een seizoensduin is de kalender. Een uitrenveld is meestal jaarrond. Een blauwe strook op de Amsterdamse kaart, of een strandregel in Den Haag en Zandvoort, geldt alleen in de genoemde maanden of uren. Buiten die periode is het weer lijn, of verbod.

Aanlijngebod

Aanlijngebod is het verbod om de hond los te laten lopen. In Amsterdam staat het in artikel 5.13: het is verboden je met een hond op of aan de weg te bevinden als deze niet is aangelijnd. Weg omvat daar park en plantsoen. In Utrecht en Rotterdam staat het in artikel 2:35 en 2:57 als loslopende honden, met de lijnplicht binnen de bebouwde kom.

Het bord hoeft de plicht niet uit te leggen. Het aanlijngebod in de APV geldt ook zonder paal. Je wordt geacht de gepubliceerde verordening te kennen. Het bord is extra, geen voorwaarde.

Onder appel of onder behoorlijk toezicht is de extra eis op de plek waar de lijn wél af mag. Utrecht zet die woorden in de APV. Natuurmonumenten vult ze in: tien meter, direct commando. Staatsbosbeheer: de hond blijft bij je en komt als je roept. Lukt dat niet, dan vervalt de uitzondering.

Hondenverbod

Hondenverbodsgebied, verbodsgebied, verboden plaatsen voor honden: de hond mag er niet komen, ook niet aangelijnd. Amsterdam kleurt ze rood. Artikel 5.14 noemt kinderspeelplaats, zandbak, speelweide. De kaarttekst voegt speeltuinen, sportparken, schoolpleinen en zwembadjes toe, ook als ze niet op de kaart staan. Utrecht voegt stadsboerderij, begraafplaats en het Julianapark toe. Den Haag noemt speel- en ligweiden.

Een pictogram van een hond met een rode streep is geen verzoek. Het is het verbod. Een speelweide in een park kan verboden zijn zonder extra bord. Amsterdam zegt dat zelf: bij kinderspeelplaatsen worden in principe geen verbodsborden geplaatst.

In de duinen kan het verbod strenger zijn dan in de stad. Nationaal Park Zuid-Kennemerland laat honden alleen in bepaalde delen toe. Koevlak en het bezoekerscentrum De Kennemerduinen zijn verboden, ook voor een hond in een tas. Waar grazers lopen, zegt Staatsbosbeheer hetzelfde: honden niet toegestaan.

Hoe je een bord leest

Eerst de tekst, dan het pictogram. Losloopgebied, hondenspeelweide, uitrenveld: lijn af, hond onder controle, poep opruimen tenzij het bord een toilet aanwijst. Aanlijngebod, honden aan de lijn: de lijn blijft om. Honden verboden, geen honden: ook de aangelijnde hond blijft buiten.

Datum en seizoen staan soms klein. Blauw op de Amsterdamse kaart is restrictiegebied: de regel geldt in een bepaalde periode. Op het strand staan de maanden bij de opgang. Zandvoort en Den Haag publiceren die seizoenen op de gemeentesite. Het bord ter plaatse is leidend als de site achterloopt.

Een hek is geen bewijs. Sommige uitrenvelden zijn omheind. Sommige losloopweiden zijn open. Sommige verbodszones hebben een laag hekje omdat er kinderen spelen. Lees de tekst op de paal.

Twee borden op dezelfde strook: volg de strengere. Een gemeentelijk groen vlak stopt bij het gele terreinbord van Natuurmonumenten.

Zoektermen

Op de gemeentesite zoek je op honden, losloopgebied, hondenkaart, APV. In de verordening zoek je loslopende honden, aanlijngebod, verboden plaatsen, verontreiniging door honden. In Amsterdam is de kaart Hondenlosloop- en verbodsgebieden. In Utrecht hondenspeelweiden en hondentoiletten. In Den Haag Recreatie – Hondenuitlaatgebieden op Den Haag op de kaart.

OpenStreetMap-tag leisure=dog_park is een mapperlabel, geen collegebesluit. Apps importeren het. Het bord en de gemeentekaart gaan voor.

De landpagina voor Nederland staat op frihund.eu/nl.